శ్రీశుక ఉవాచ |
అథ సర్వగుణోపేతః కాలః పరమశోభనః |
యర్హ్యేవాజనజన్మర్క్షం శాంతర్క్షగ్రహతారకమ్ || 1 ||
దిశః ప్రసేదుర్గగనం నిర్మలోడుగణోదయమ్ |
మహీ మంగళభూయిష్ఠపురగ్రామవ్రజాకరా || 2 ||
నద్యః ప్రసన్నసలిలా హ్రదా జలరుహశ్రియః |
ద్విజాలికులసన్నాదస్తబకా వనరాజయః || 3 ||
వవౌ వాయుః సుఖస్పర్శః పుణ్యగంధవహః శుచిః |
అగ్నయశ్చ ద్విజాతీనాం శాంతాస్తత్ర సమింధత || 4 ||
మనాంస్యాసన్ ప్రసన్నాని సాధూనామసురద్రుహామ్ |
జాయమానేఽజనే తస్మిన్ నేదుర్దుందుభయో దివి || 5 ||
జగుః కిన్నరగంధర్వాస్తుష్టువుః సిద్ధచారణాః |
విద్యాధర్యశ్చ ననృతురప్సరోభిః సమం తదా || 6 ||
ముముచుర్మునయో దేవాః సుమనాంసి ముదాన్వితాః |
మందం మందం జలధరా జగర్జురనుసాగరమ్ || 7 ||
నిశీథే తమ ఉద్భూతే జాయమానే జనర్దనే |
దేవక్యాం దేవరూపిణ్యాం విష్ణుః సర్వగుహాశయః |
ఆవిరాసీద్యథా ప్రాచ్యాం దిశీందురివ పుష్కలః || 8 ||
తమద్భుతం బాలకమంబుజేక్షణం
చతుర్భుజం శంఖగదార్యుదాయుధమ్ |
శ్రీవత్సలక్షం గలశోభికౌస్తుభం
పీతాంబరం సాంద్రపయోదసౌభగమ్ || 9 ||
మహార్హవైదూర్యకిరీటకుండల-
-త్విషా పరిష్వక్తసహస్రకుంతలమ్ |
ఉద్దామకాంచ్యంగదకంకాణాదిభి-
-ర్విరోచమానం వసుదేవ ఐక్షత || 10 ||
స విస్మయోత్ఫుల్లవిలోచనో హరిం
సుతం విలోక్యానకదుందుభిస్తదా |
కృష్ణావతారోత్సవసంభ్రమోఽస్పృశన్
ముదా ద్విజేభ్యోఽయుతమాప్లుతో గవామ్ || 11 ||
అథైనమస్తౌదవధార్య పూరుషం
పరం నతాంగః కృతధీః కృతాంజలిః |
సర్వోచిషా భారత సూతికాగృహం
విరోచయంతం గతభీః ప్రభావవిత్ || 12 ||
వసుదేవ ఉవాచ |
విదితోఽసి భవాన్ సాక్షాత్ పురుషః ప్రకృతేః పరః |
కేవలానుభవానందస్వరూపః సర్వబుద్ధిదృక్ || 13 ||
స ఏవ స్వప్రకృత్యేదం సృష్ట్వాగ్రే త్రిగుణాత్మకమ్ |
తదను త్వం హ్యప్రవిష్టః ప్రవిష్ట ఇవ భావ్యసే || 14 ||
యథేమేఽవికృతా భావాస్తథా తే వికృతైః సహ |
నానావీర్యాః పృథగ్భూతా విరాజం జనయంతి హి || 15 ||
సన్నిపత్య సముత్పాద్య దృశ్యంతేఽనుగతా ఇవ |
ప్రాగేవ విద్యమానత్వాన్న తేషామిహ సంభవః || 16 ||
ఏవం భవాన్ బుద్ధ్యనుమేయలక్షణై-
-ర్గ్రాహ్యైర్గుణైః సన్నపి తద్గుణాగ్రహః |
అనావృతత్వాద్బహిరంతరం న తే
సర్వస్య సర్వాత్మన ఆత్మవస్తునః || 17 ||
య ఆత్మనో దృశ్యగుణేషు సన్నితి
వ్యవస్యతే స్వవ్యతిరేకతోఽబుధః |
వినానువాదం న చ తన్మనీషితం
సమ్యగ్యతస్త్యక్తముపాదదత్ పుమాన్ || 18 ||
త్వత్తోఽస్య జన్మస్థితిసంయమాన్ విభో
వదంత్యనీహాదగుణాదవిక్రియాత్ |
త్వయీశ్వరే బ్రహ్మణి నో విరుధ్యతే
త్వదాశ్రయత్వాదుపచర్యతే గుణైః || 19 ||
స త్వం త్రిలోకస్థితయే స్వమాయయా
బిభర్షి శుక్లం ఖలు వర్ణమాత్మనః |
సర్గాయ రక్తం రజసోపబృంహితం
కృష్ణం చ వర్ణం తమసా జనాత్యయే || 20 ||
త్వమస్య లోకస్య విభో రిరక్షిషు-
-ర్గృహేఽవతీర్ణోఽసి మమాఖిలేశ్వర |
రాజన్యసంజ్ఞాసురకోటియూథపై-
-ర్నిర్వ్యూహ్యమానా నిహనిష్యసే చమూః || 21 ||
అయం త్వసభ్యస్తవ జన్మ నౌ గృహే
శ్రుత్వాగ్రజాంస్తే న్యవధీత్ సురేశ్వర |
స తేఽవతారం పురుషైః సమర్పితం
శ్రుత్వాధునైవాభిసరత్యుదాయుధః || 22 ||
శ్రీశుక ఉవాచ |
అథైనమాత్మజం వీక్ష్య మహాపురుషలక్షణమ్ |
దేవకీ తముపాధావత్ కంసాద్భీతా శుచిస్మితా || 23 ||
దేవక్యువాచ |
రూపం యత్ తత్ ప్రాహురవ్యక్తమాద్యం
బ్రహ్మ జ్యోతిర్నిర్గుణం నిర్వికారమ్ |
సత్తామాత్రం నిర్విశేషం నిరీహం
స త్వం సాక్షాద్విష్ణురధ్యాత్మదీపః || 24 ||
నష్టే లోకే ద్విపరార్ధావసానే
మహాభూతేష్వాదిభూతం గతేషు |
వ్యక్తేఽవ్యక్తం కాలవేగేన యాతే
భవానేకః శిష్యతే శేషసంజ్ఞః || 25 ||
యోఽయం కాలస్తస్య తేఽవ్యక్తబంధో
చేష్టామాహుశ్చేష్టతే యేన విశ్వమ్ |
నిమేషాదిర్వత్సరాంతో మహీయాం-
-స్తం త్వేశానం క్షేమధామ ప్రపద్యే || 26 ||
మర్త్యో మృత్యువ్యాలభీతః పలాయన్
లోకాన్ సర్వాన్నిర్భయం నాధ్యగచ్ఛత్ |
త్వత్పాదాబ్జం ప్రాప్య యదృచ్ఛయాద్య
స్వస్థః శేతే మృత్యురస్మాదపైతి || 27 ||
స త్వం ఘోరాదుగ్రసేనాత్మజాన్న-
-స్త్రాహి త్రస్తాన్ భృత్యవిత్రాసహాసి |
రూపం చేదం పౌరుషం ధ్యానధిష్ణ్యం
మా ప్రత్యక్షం మాంసదృశాం కృషీష్ఠాః || 28 ||
జన్మ తే మయ్యసౌ పాపో మా విద్యాన్మధుసూదన |
సముద్విజే భవద్ధేతోః కంసాదహమధీరధీః || 29 ||
ఉపసంహర విశ్వాత్మన్నదో రూపమలౌకికమ్ |
శంఖచక్రగదాపద్మశ్రియా జుష్టం చతుర్భుజమ్ || 30 ||
విశ్వం యదేతత్ స్వతనౌ నిశాంతే
యథావకాశం పురుషః పరో భవాన్ |
బిభర్తి సోఽయం మమ గర్భగోఽభూ-
-దహో నృలోకస్య విడంబనం హి తత్ || 31 ||
శ్రీభగవానువాచ |
త్వమేవ పూర్వసర్గేఽభూః పృశ్నిః స్వాయంభువే సతి |
తదాయం సుతపా నామ ప్రజాపతిరకల్మషః || 32 ||
యువాం వై బ్రహ్మణాఽఽదిష్టౌ ప్రజాసర్గే యదా తతః |
సన్నియమ్యేంద్రియగ్రామం తేపాథే పరమం తపః || 33 ||
వర్షవాతాతపహిమఘర్మకాలగుణానను |
సహమానౌ శ్వాసరోధవినిర్ధూతమనోమలౌ || 34 ||
శీర్ణపర్ణానిలాహారావుపశాంతేన చేతసా |
మత్తః కామానభీప్సంతౌ మదారాధనమీహతుః || 35 ||
ఏవం వాం తప్యతోస్తీవ్రం తపః పరమదుష్కరమ్ |
దివ్యవర్షసహస్రాణి ద్వాదశేయుర్మదాత్మనోః || 36 ||
తదా వాం పరితుష్టోఽహమమునా వపుషానఘే |
తపసా శ్రద్ధయా నిత్యం భక్త్యా చ హృది భావితః || 37 ||
ప్రాదురాసం వరదరాడ్యువయోః కామదిత్సయా |
వ్రియతాం వర ఇత్యుక్తే మాదృశో వాం వృతః సుతః || 38 ||
అజుష్టగ్రామ్యవిషయావనపత్యౌ చ దంపతీ |
న వవ్రాథేఽపవర్గం మే మోహితౌ మమ మాయయా || 39 ||
గతే మయి యువాం లబ్ధ్వా వరం మత్సదృశం సుతమ్ |
గ్రామ్యాన్ భోగానభుంజాథాం యువాం ప్రాప్తమనోరథౌ || 40 ||
అదృష్ట్వాన్యతమం లోకే శీలౌదార్యగుణైః సమమ్ |
అహం సుతో వామభవం పృశ్నిగర్భ ఇతి శ్రుతః || 41 ||
తయోర్వాం పునరేవాహమదిత్యామాస కశ్యపాత్ |
ఉపేంద్ర ఇతి విఖ్యాతో వామనత్వాచ్చ వామనః || 42 ||
తృతీయేఽస్మిన్ భవేఽహం వై తేనైవ వపుషాథ వామ్ |
జాతో భూయస్తయోరేవ సత్యం మే వ్యాహృతం సతి || 43 ||
ఏతద్వాం దర్శితం రూపం ప్రాగ్జన్మస్మరణాయ మే |
నాన్యథా మద్భవం జ్ఞానం మర్త్యలింగేన జాయతే || 44 ||
యువాం మాం పుత్రభావేన బ్రహ్మభావేన చాసకృత్ |
చింతయంతౌ కృతస్నేహౌ యాస్యేథే మద్గతిం పరామ్ || 45 ||
శ్రీశుక ఉవాచ |
ఇత్యుక్త్వాఽఽసీద్ధరిస్తూష్ణీం భగవానాత్మమాయయా |
పిత్రోః సంపశ్యతోః సద్యో బభూవ ప్రాకృతః శిశుః || 46 ||
తతశ్చ శౌరిర్భగవత్ప్రచోదితః
సుతం సమాదాయ స సూతికాగృహాత్ |
యదా బహిర్గంతుమియేష తర్హ్యజా
యా యోగమాయాజని నందజాయయా || 47 ||
తయా హృతప్రత్యయసర్వవృత్తిషు
ద్వాఃస్థేషు పౌరేష్వపి శాయితేష్వథ |
ద్వారస్తు సర్వాః పిహితా దురత్యయా
బృహత్కపాటాయసకీలశృంఖలైః || 48 ||
తాః కృష్ణవాహే వసుదేవ ఆగతే
స్వయం వ్యవర్యంత యథా తమో రవేః |
వవర్ష పర్జన్య ఉపాంశుగర్జితః
శేషోఽన్వగాద్వారి నివారయన్ ఫణైః || 49 ||
మఘోని వర్షత్యసకృద్యమానుజా
గంభీరతోయౌఘజవోర్మిఫేనిలా |
భయానకావర్తశతాకులా నదీ
మార్గం దదౌ సింధురివ శ్రియః పతేః || 50 ||
నందవ్రజం శౌరిరుపేత్య తత్ర తాన్
గోపాన్ ప్రసుప్తానుపలభ్య నిద్రయా |
సుతం యశోదాశయనే నిధాయ తత్
సుతాముపాదాయ పునర్గృహానగాత్ || 51 ||
దేవక్యాః శయనే న్యస్య వసుదేవోఽథ దారికామ్ |
ప్రతిముచ్య పదోర్లోహమాస్తే పూర్వవదావృతః || 52 ||
యశోదా నందపత్నీ చ జాతం పరమబుధ్యత |
న తల్లింగం పరిశ్రాంతా నిద్రయాపగతస్మృతిః || 53 ||
ఇతి శ్రీమద్భాగవతే మహాపురాణే దశమస్కంధే పూర్వార్ధే తృతీయోఽధ్యాయే శ్రీ కృష్ణ జన్మ శ్లోకాః ||
